Etiqueta: kultura herrikoiak

Seaska kantak, haurtxoentzat eta… nagusiontzat ere bai!

admin Deja un comentario

Dulantziko Mitxoleta Libertarioen 24. saio honetan, Ainhoa Ezeiza esatariak seaska-kantak ekarriko ditu, Zientzia Kaieran argitaratutako artikulu baten harira. Artikulu horretan, Harvard Unibertsitateko ikertzaile talde batek egindako ikerketa azaltzen du Irati Diez Virto biologo eta EHUko Kultura Zientifikoko Katedrako kolaboratzaileak.

Beste behin, kultura herrikoietako jakintza baten garrantzia egiaztatu du zientziaren munduak. Ea gurasook eta senitartekook kantuan segitzen dugun, gure ahotsez, gure inperfekzioan, haurtxoekin konektatzeko eta, bide batez, gu geu ere lasaitzeko!

Ikerketa hori aitzakia harturik, Ahotsak proiektuan bilduriko hainbat seaska-kanta entzungo ditugu lehenik eta hainbat abeslariren bertsioak ere bai. Espero dugu irratsaio honetan bildutako kantek lo egiten lagun diezazuten!

Hauek dira aurkezpenaren ostean entzungo diren kantak:

Ahotsak proiektuan jasotako kantak edo kanta-zatiak:
Haurtxo maite – Xerafina Iriarte
Bonbolontena – Ana Mari Axpe
Bonbolontena – Luzia Inzunza
Obabatxue – Santi Villareal
Tipi-tipie – Xerafina Iriarte
Ume txikia negarrez dago – Manoli Andonegi
Lotxo engañadoria – Luzia Arrizabalaga
Txikitxo polit hori – Leandra Otxoa eta bere biloba
Oba, oba, lotxoa – Mertxe Olabe

Musikalizatutako kantak, kantari edo musika-taldeek grabatutakoak:
Lo hadi aingürüa – Maddi Oihenart
Seaska kanta – Xabier Lete
Lo kanta – Amaia Zubiria
Haur kanta II eta III – Imanol Lartzabal
Haurra egizu lotto lotto – Olatz Zugasti
Aurtxo txikia – Mikel Laboa
Itsasoa laño dago – Zacarias
Ttun-kurrun-kuttun – Jon Bergaretxe – Julen Lekuona
Loa loa – Haizea
Haur baten beharra – Oskorri
Gure haur honen – Olatz Zugasti

KREDITUAK

Sintonia: Mitxoleta – Eneritz Furyak

ITURRIAK

https://zientziakaiera.eus/2021/02/17/sehaska-kanten-gaitasun-unibertsala/
https://www.themusiclab.org/
https://eu.wikipedia.org/wiki/Ahozko_euskal_literatura#Sehaska-kantak
https://ikasgelan.ahotsak.eus/fitxak/sehaska-kantak
https://youtu.be/vBVdHjdb598
https://lamusicagratis.com/musica-relajante

ERREFERENTZIA BIBLIOGRAFIKOA

Bainbridge, C. M., Bertolo, M., Youngers, J., Atwood, S., Yurdum, L., Simson, J., Lopez, K., Xing, F., Martin, A., & Mehr, S. A. (2020). Infants relax in response to unfamiliar foreign lullabies. Nature Human Behaviour. DOI: https://doi.org/10.1038/s41562-020-00963-z

IRUDIAREN ITURRIA

https://pxhere.com/es/photo/638162

CC-by-sa-nc lizentziapeko programa, musika izan ezik. Hezkuntza helburua duen erabilera.

Kultura herrikoiak

admin Deja un comentario

Dulantziko Mitxoleta Libertarioen 22. saio honetan, kultura herrikoiak zer diren eta zergatik diren garrantzitsuak azalduko du Ainhoa Ezeiza esatariak.

Duela urte asko gaude tematuta kultura herrikoiak lantzearekin gure lana pentsatzeko/sentitzeko/egiteko modu gisa.

Kultura herrikoiak dira eraldatzeko gaitasuna dutenak: aniztasuna eta horizontaltasuna, egokitzeko, erresistentziarako eta eguneroko bizitzaz gozatzeko gaitasunari lotuta, eraldatze prozesu komunitarioen sortzaile eta indartzaile dira.

Kultura herrikoiek jakintza kolektiboak berreskuratzen eta berpizten dituzte, bat-bateko trukeen bidez, gizarte-kultiboetan, elkarren arteko laguntza-moduak baliatuz, harreman afektiboekin, desikasiz eta ikaste berrietara irekiz… jakintza-iturri agorrezinak dira.

Kultura herrikoiak konplexutasunaren adierazpen argiak dira, izan ere, bizitzeko modu bat izanik, ezin daitezke azaldu eguneroko espazio eta denboretan sentitu/pentsatu/egin gabe, eta errepikapen sortzailearen bidez sortzen dira etengabe. Dimentsio aniztunak dira.

Sevillako El Jueves merkatu herrikoia

Kultura instituzionalak legitimatzea lortu nahi du tradizioaren bitartez, bai Estatua indartzeko eta bai protoestatuak eraikitzeko. Masa-kulturak tradizioan negozioa ikusten du, salmenta, turismoa… Kultura alternatibo batzuek ere tradizioa erabiltzen dute beren interesetarako: merkatu berri bat, “ekomerkatuak edo merkatu berdeagoak” sortzeko, prozesu eratzaileak abiatzeko (instituyentes)…

Turistifikazioak eta gentrifikazioak apropos apurtzen dituzte kultura herrikoien harreman-moduak

Normalean esaten da kultura herrikoiak kontserbadoreak direla, baina hori ez da hala. Kultura herrikoien ezaugarri garrantzitsu bat da harreman-moduak garrantzitsuagoak direla edukiak baino, eta, hortaz, “objektu kulturalak” ez dira, bereziki, beren interesekoak.

Adibidez, joskera mota bat oso baloratua izan daiteke komunitate-inguru jakin batean, baina ez horrenbeste bere edertasunagatik, jantzia sortzeko prozesuan gertatzen diren gauza guztiengatik baizik. Jantziaren edertasunak autoestimua elikatzen du, pertsonala, taldearena, kolektiboa… baina bere balio herrikoia galtzen du jantzi hori adibidez Zara denda batean salduz gero, esplotazio-prozesu baten emaitza dela jakinda, hau da, nonbait, “beheko” batek egin du, lan-baldintza eskasetan, gutxi batzuen mozkinak areagotzeko.

Eraikitze kolektiboan eta gizarte eraldaketan, azkenik, ezinezko gauza bat egiteko egokiera jakin bat baliatzeko ausardia izan aurretik, garrantzi handia dute irribarre konplizeek. Horregatik diogu barrea ezinbestekoa dela kultura herrikoietan gizartea eraldatzeko.

Hauek dira barrearen indartzaile gisa identifikatu ditugunak:

  • Jatekoa-edatekoa
  • Maitasuna-sexualitatea
  • Instituzioen aurkako bortizkeria eta berdinen gizartea

«Mingarriaren tiraniaren» aurka, ironia baino errezeta hoberik ez da, horixe zen Chamfort-en proposamena; arima «sakon, ilun, mingarri eta sutsu» horren erremediotzat zuen barrea, eta galdutzat ematen zuen «barre egin ez zuen eguna».

KREDITUAK

Sintonia:

Mitxoleta – Eneritz Furyak (Eneritz Furyak, 2017)

Erabilitako testua:

UNILCO-espacio nómada (2017). Kultura herrikoiak. A. Ezeiza eta J. Encina (koord.), Posible denaren segurtasunetik ezinezkoaren itxaropenera (19-43). ISM, UNILCO-espacio nómada eta Ilusionista Sozialen Kolektiboa. Hemen eskuragarri: https://ilusionismosocial.org/mod/resource/view.php?id=922

Blokeen arteko musika:

Belaunaldia – Karidadeko Benta
Grândola, Vila Morena – Os Ganhões de Castro Verde (José Afonso)

CC-by-sa-nc lizentziapeko programa, musika izan ezik. Hezkuntza helburua duen erabilera.

Alentejoko kantak

admin 3 comentarios

Dulantziko Mitxoleta Libertarioen 20. saio honetan, Ainhoa Ezeiza esatariak Portugalgo Alentejoko kantak eta bestelako lan eta gizarte kantak ekarri ditu.

IRRATSAIOKO KANTAK

Hauek dira saiora ekarritako kantak, eta, saioan esan bezala, hementxe dituzu ikustea merezi duten bideoak ere:

  1. Camponês alentejano («Os Ganhões» de Castro Verde) – Cancioneiro Social do Cante Alentejano
  2. Aljustrel, terra velinha – Grupo Coral dos Operários Mineiros de Aljustrel
  3. Hino dos Mineiros – Novaurora
  4. Grupo Coral Alentejano Feminino e Etnográfico «Paz e Unidade» de Alcáçovas
  5. Alentejo, Alentejo, Sérgio Tréfaut-en filma
  6. A moda da lavoura – Povo que Canta (recolha Michel Giacometti)
  7. Cante ao menino Vila Verde de Ficalho (recolha Michel Giacometti)
  8. Cava da manta. Cantos de trabalho – 1972, Tavarede, Figueira da Foz, Coimbra (recolha Michel Giacometti)
  9. Tocadora de Roda. Cantos de trabalho – 1972, Dornelas, Pampilhosa da Serra, Coimbra (recolha Michel Giacometti)
  10. Maçadela do Linho – Cantos e Danças de Portugal (recolha Michel Giacometti)
  11. Taberna em Cuba – Baixo Alentejo

Portugalen egindako egonaldia kontatzen duen bloga, portugesez: https://oralidadepopular.blogspot.com/

Michel Giacometti eta Serviço Cívico Estudantil ekimenaz: https://oralidadepopular.blogspot.com/2020/02/o-servico-civico-estudantil-e-michel.html

Michel Giacometti eta «Povo que canta» proiektuaz: https://oralidadepopular.blogspot.com/2020/02/povo-que-canta-michel-giacometti.html

Museu do Trabalho: https://oralidadepopular.blogspot.com/2020/02/museu-do-trabalho-michel-giacometti.html

Sintonia: Mitxoleta – Eneritz Furyak

CC-by-sa-nc lizentziapeko programa, musika izan ezik. Hezkuntza helburua duen erabilera.

Jabegabetzea

admin Deja un comentario

Dulantziko Mitxoleta Libertarioen hirugarren saio honetan, jabe-gabetzea zer den azaltzen da, eta besteak beste Euskadi Irratian Ainhoa Ezeizari egindako elkarrizketa txertatu da.

KREDITUAK
Sintonia: Mitxoleta – Eneritz Furyak
Quién manda aquí – Esne Beltza ft. Mala Rodríguez & Fermin Muguruza (Hemen eta hor)
Loretxoa – Sonakay ft. Benito Lertxundi

Burmuinaren eta Boterearen arteko harremanak aztertu dituen ikerketaren erreferentzia (ingelesez):
https://www.theatlantic.com/magazine/archive/2017/07/power-causes-brain-damage/528711/

CC-by-sa-nc lizentziapeko programa, musika izan ezik. Hezkuntza helburua duen erabilera.

Sukaldaritzaren kontra

admin Deja un comentario

Dulantziko Mitxoleta Libertarioen bigarren saio honetan, sukaldaritzaren eta errezeten aurka argumentatzen da, eta kultura herrikoietan jatekoa prestatzeko moduen inguruan sakontzen da.

KREDITUAK
Sintonia: Mitxoleta – Eneritz Furyak

koiLarak – Izaro
Sukalde bat jantokian – Bertotik bertora
Bazkalosteko kafea – Mikel Urdangarin

CC-by-sa-nc lizentziapeko programa, musika izan ezik. Hezkuntza helburua duen erabilera.